| Agorafobi
Agorafobi nedir? Agora kelime anlamı olarak Yunan klasik döneminde, sitenin yönetim, politika, ticaret işlerini konuşmak için halkın toplandığı alan, forum, çarşı anlamına gelmektedir. Fobi ise bir nesneden durumdan ya da olaydan aşırı korku anlamına gelir. Dolayısıyla agorafobi de dışarıya çıkma veya kapalı ve kalabalık alanlarda bulunamama korkusu olarak tanımlanabilir. Agorafobili kişiler kalabalık caddelerde, mağazalarda, kapalı mekanlarda, kapalı araçlarda bulunmakta zorluk çeker ve yakın bir arkadaşın veya aile üyesinin eşlik etmesini isterler. Çok ağır etkilenmiş hastalar evden dışarı çıkamazlar. Agorafobinin yaşam boyu sıklığı %1-%6 civarındadır. bir çok durumda agorafobinin başlangıcı bir travmatik olayı izlemektedir. Agorafobinin nedenleri nelerdir? Biyolojik etkenler: Agorafobinin hem merkezi hem de periferal sinir sistemindeki bozukluktan ileri geldiği düşünülmektedir. Agorafobisi olan kişilerde sempatik sistem artmaktadır. Yani kişi tekrarlayan uyaranlara yavaş adapte olur, ılımlı uyaranlara da yoğun tepki verir. Bu kişilerde serotonerjik (serotonin bazlı ) bozukluk saptanmaktadır. Beyin görüntüleme çalışmaları göstermektedir ki bu kişilerin sağ temporal loblarında anormallikler bildirilmiştir. Bunun yanı sıra serebral kan akışında düzensizlikler saptanmıştır. Genetik etkenler: Çalışmalar kalıtsal eğilimin olduðu noktasındadır. Panik bozukluk ve agorafobi olma riskinin, birinci derece akrabalarda varsa, sekiz kat daha fazla olduğu görülmektedir. Psikososyal etkenler: Bilişsel-davranışçı kuramlar agorafobinin anne-baba davranışının örnek alınmasıyla veya klasik koşullanmayla oluştuğunu varsayar. Psikanalitik kuram agorafobik ve panik nöbetlerin anksiyete uyarıcı dürtülere karşı başarısız bir savunmadan kaynaklandığını ileri sürer. Agorafobide çocuklukta ebeveyn kaybı ve ayrılma anksiyetesi önemli rol oynamaktadır. Çocuklukta yaşanan ayrılma, çocuğun gelişmekte olan sinir sistemini etkileyebilir ve erişkinlikte anksiyeteye yol açabilir. Agorafobinin belirtileri nelerdir? Depresif belirtiler ve panik bozukluk olabilir. Panik bozukluğu olan kişilerin bazılarında agorafobi de görülür. Kısacası depresyon, panik bozukluk ve agorafobi zaman zaman içiçe geçebilmektedir. Agorafobisi olan birçok olgunun panik bozukluk sonrasında geliştiği düşünülür. Panik bozukluk tedavi edildiğinde agorafobi de düzelebilir. Agorafobili kişide panik bozukluğun belirtilerine benzer belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bu belirtiler fizyolojik (bedensel) ve psikolojik (ruhsal) belirtiler olarak iki grupta toplanmaktadır. Fizyolojik belirtilere örnek olarak kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, göz bebeklerinin büyümesi gibi durumları sayabiliriz. Psikolojik belirtiler de; korku, endişe, ölecekmiş hissi, kötü birşey olacakmış hissi, vb. durumlardır. Agorafobi tanısı neye bağlıdır? 1) Kurtulmanın zor olabileceği yerler ya da durumlarda ya da panik nöbet ya da benzeri belirtileri geçirme durumunda yardım almanın mümkün olmadığı yerlerde endişe duyma. Agorafobik korku tipik olarak evin dışında tek başına kalabalıkta yalnız olma ya da bir hatta ayakta olma, bir köprü üzerinde iken, tren otomobil ya da otobüste seyahat gibi durumlarda ortaya çıkar. Not: Eğer kaçınma bir ya da birkaç özgül durumla sınırlı ise, özgül fobiyi, eğer sosyal ortamlarla sınırlı ise sosyal fobi tanısını düşünebiliriz. 2) Bu durumlardan kaçınır, ya da panik nöbet veya benzeri belirtileri geçireceğine ilişkin yoğun sıkıntı ya da anksiyete yaşar ya da birinin eşlik etmesine gerek duyar. 3) Anksiyete ya da fobik kaçınma bir başka anksiyete bozukluğu ile daha iyi açıklanabilir.
|
For English, Please Click 
