 |
EGZERSİZLER
SOLUNUM EGZERSİZLERİ
Bedeni Kontrol Etme Yolunda Birinci Basamak:
Solunum Kontrolu
" nefes almayı öğrenmek
"
Otonom ( kendi kendine çalışan ) organlarımız olduğunu
biliyoruz. Kalbimizin vuruşları , kan basıncımız
, beden sıcaklığımız bu sisteme örnektir. Bu organlar
veya fonksiyonlar bizim doğrudan denetim ve isteğimiz
dışında çalışır .Ancak , eğitim ve egzersizle bu
organ ve fonksiyonları kısmen veya bütünüyle kontrol
altına almak mümkündür.
Bedeni konrol etme yolundaki ilk adım solunumu kontrol
etmektir. Çünkü solunum bir yönüyle , istediğimiz
zaman nefes aldığımız , istediğimiz zaman nefesimizi
tuttuğumuz için , irademizle yönlendirdiğimiz bir
faaliyettir. Ancak diğer taraftan solunum , beyin
sapındaki bir merkez tarafından kandaki oksijen
ve karbondioksit dengesine göre bütünüyle otonom
( kendi kendine ) olarak yürüyen bir faaliyettir.
Otonom faaliyetleri kontrol etmeye , " solunumu
kontrol etmekten " başlamak gerekir. Aynı zamanda
doğru ve derin nefes almayı öğrenmek , gevşemeyi
öğrenmek yolunda atılan en önemli adımdır.
Nefes almanın kendisi bir gevşeme yolu olduğu gibi,
bütün gevşeme egzersizleri içinde , egzersizin bir
parçası olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca nefes
egzersizleri günlük hayatın akışı içinde uygulanması
en kolay egzersizdir.
Derin nefes almanın önemi nedir ?
Doğru ve derin nefes almanın kendisinin doğrudan
damarları genişletme ve kanın ( dolayısıyla oksijenin
) bedenin en uç ve en derin noktalarına kadar ulaşmasını
sağlama özelliği vardır.Panik atak sırasında kan
beden yüzeyinden içeri çekilir ve yüzey sıcaklığı
düşer ( el ve ayaklarda soğuma) . , hem stres tepkisinin
biyokimyasal maddeleri , hem de gevşemenin biyokimyasal
maddeleri bir arada bulunamaz. Bu sebeple doğru
ve derin nefes alarak sağlanan değişiklik, özellikle
kaygının da dahil olduğu birçok durumda başlayacak
olan ( veya başlamış olan ) tepki zincirini kırmakta
veya kaygının şiddetini azaltmaktadır.
İyi nefesin özellikleri
İyi nefes ağır , derin ve sessiz olmalıdır. Bunun
içinde denge , ölçü ve uyum gerekir. İyi bir nefes
yavaş olarak burundan alınır, sessiz olur ve akciğerin
bütününü doldurarak diyaframı aşağı iter.
Endüstrileşmiş ve şehirleşmiş toplumlarda yaşayan
insanların büyük çoğunluğunun ciğerlerinin dörtte
birini veya beşte birini kullandıkları saptanmıştır.
Nefes egzersizlerinden amaç , akciğerin bütününü
kullanmaktır.
Akciğerinizin üçe bölünmüş olduğunu düşünün . Derin
, tam bir nefes , diyaframın aşağı hareket etmesi
ve akciğerin en alt bölümünün havayla dolmasıyla
başlar .Daha sonra orta bölüm havayla dolar ve göğüs
genişler.Son olarak da akciğerin üst bölümü dolar
ve omuzlar hafifçe kalkabilir.
- Nefes alma egzersizine başlamadan önce sağ
avucunuzu göbeğinizin hemen altına , sol elinizi
göğsünüzün üstüne (göğüs hizasına) koyun ve
gözlerinizi kapatın.
- Nefes almadan önce ciğerinizi iyice boşaltın
.( nefesi verirken ciğerler zorlanmamalı ve
nefes itilmeden kendiliğinden çıkmalı. )
- Ciğer kapasitenizi hayali olarak ikiye bölün
ve "biir" , "ikii" diye içinizden sayarak ciğerinizin
bütününü doldurun.... Kısa bir süre bekleyin
, "bir-iki" diye diye sayarak, nefesinizi aldığınızın
iki katı sürede boşaltın. Sağ eliniz göğüs kemikleinizin
, hareketli bir köprü gibi , yana doğru açıldığını
hissetmeli ...Yine bir nefes almadan iki saniye
bekleyin .
İkinci ve üçüncü maddede yazılanları tekrarlayarak
bir derin nefes daha alın ve verin . Egzersizi bir
kere daha tekrarlayıncaya kadar mutlaka en az 4-5
normal nefes alın. Eğer derin nefes almaya devam
ederseniz bir başdönmesi hissedebilirsiniz.
RELAKSASYON (GEVŞEME
) EGZERSİZLERİ
Gevşeme bedeninizdeki gerilimden sistematik bir
şekilde, kurtulmaktır. Derinlemesine gevşediğinizde,
motivasyonunuzu ve dikkatinizi yoğunlaştırmayı yitirmeyeceksiniz.
Tam tersine bedeninizin neresinde en çok gerilim
taşıdığınızın farkına varıp, bu kasları nasıl gevşetebileceğinizi
öğreneceksiniz. Hatta, derinlemesine gevşeme için
yapılan düzenli alıştırmalar enerjinizi ve üretkenliğinizi
artıracaktır.
UYGULAMA
Şimdi yerinize iyice ve rahatça yerleşin ve herhangi
bir tedirginlik hali varsa bir kenara bırakın. Kendinizi
gevşetebilme yeteneğini kazandıkça tedirginliğiniz
azalıp, yerini gevşemeye bırakacaktır.
Gözlerinizi kapatın ve dikkatinizi önce kollarınıza
ve özellikle ellerinize çevirin. Şimdi ellerinizi
yumruk yapın ve bunu yaparken el ve kollarınızdaki
gerilime iyice dikkat edin…
Şimdi her iki elinizi de bileklerden, parmak uçları
tavanı gösterecek şekilde bükün. Ellerinizin üst
kaslarını ve kolunuzun üst tarafını kasarak iyice
gerin. Gerilimi hissedin…ve şimdi gevşeyin kollarınızı
eski pozisyonuna getirin. Gerginlik ve gevşeme arasındaki
farkı hissedin.
Aynı alıştırmaları şu bölgelerde de tekrarlayın.
Kafa:
- Alnınızı kırıştırın.
- Gözlerinizi sıkıca kapayın.
- Ağzınızı iyice açın, dilinizi damağınıza doğru
itin, çenenizi kuvvetlice sıkın.
Boyun:
- Kafanızı geriye itin.
- Kafanızı göğsünüze değecekmiş gibi öne eğin.
- Kafanızı sağ omuzunuza doğru döndürün.
- Kafanızı sol omuzunuza doğru döndürün.
Omuzlar:
- Omuzlarınızı kulaklarınıza çekecekmiş gibi
yukarı çekin.
- Sağ omuzunuzu kulağınıza değecekmiş gibi yukarı
çekin.
- Sol omuzunuzu kulağınıza değecekmiş gibi yukarı
çekin.
Bu alıştırmalar da bazı kasları belli bir süre gergin
hale getirme, gergin tutma ve yavaş yavaş gevşeterek,
gerginlik ve gevşeklik arasındaki farkı hissetmek
amaçlıdır. Kaslarınızı gergin halden gevşetirken
aynı zamanda içinizden "rahatla ve bırak" deyin.
Derin soluk alın. Nefesinizi yavaş yavaş verirken
sessizce rahatla ve bırak deyin.
|